Makarewicz Zbigniew

Zbigniew Makarewicz
Wydział Malarstwa i Rzeźby
Katedra Rzeźby i Działań Przestrzennych
Pracownia Rzeźby - dyplomująca

     ZBIGNIEW MAKAREWICZ, urodził się dnia 27 września 1940 r. w Wilnie.  Pracuje w kilku dziedzinach: artystycznej, naukowej, krytyki artystycznej, dydaktyki, popularyzacji sztuk plastycznych.

   Studia wyższe odbył w latach 1958 – 1965 na Wydziale Ceramiki Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu w pracowniach prof. Prof. Xawerego Dunikowskiego i Apolinarego Czepelewskiego i uzyskał stopień magistra sztuki. (dyplom z wynikiem bardzo dobrym z wyróżnieniem). Od 1990 r. jest pracownikiem dydaktycznym ASP. Kwalifikacje I stopnia nadała mu w 1995 roku Rada Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie na podstawie rozprawy pod tytułem „Konstrukcje, rekonstrukcje, dekonstrukcje”, a kwalifikacje II stopnia w roku 1999 Rada Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie na podstawie rozprawy habilitacyjnej „Specjalne Projekty Przestrzenne”.
W 2000 r. został profesorem nadzwyczajnym na Wydziale Malarstwa i Rzeźby ASP we Wrocławiu, a 11 lutego 2009 Prezydent RP prof. Lech Kaczyński mianował go profesorem zwyczajnym.

   Zaangażowanie społeczne, m.in. w Związku Polskich Artystów Plastyków, NSZZ „Solidarność”, w Komitecie Porozumiewawczym Stowarzyszeń Twórczych i Naukowych, naraziło go na represje władz PRL i powodowało poważne ograniczenie możliwości rozpowszechnienia i utrwalenia jego dorobku artystycznego (szczególnie w latach 1981 – 1989), co, do pewnego stopnia, rekompensowała współpraca artysty z galeriami alternatywnymi w Polsce, z The Richard Demarco Gallery w Wielkiej Brytanii, a także  z Museum Modern Art. Gerarda Kwiatkowskiego (Jurgen Blum) w Niemczech.

      Dorobek artystyczny Z. Makarewicza prezentowany był na 29 wystawach indywidualnych, na 68 wystawach zbiorowych i 4 grupowych. Główne kierunki jego działalności artystycznej sytuują się w dwóch grupach twórczości plastycznej: w formach przestrzennych (rzeźby, instalacje, projekty) i w rysunku. Ważna jest także jego twórcza aktywność w praktykach parateatralnych (happening, performance),  oraz w zakresie sztuki pojęciowej (sztuka kolekcji,  poezja konkretna).   Formy przestrzenne  to  instalacje jak np. „Ciągłe spadanie” - multimedialna realizacja zespołowa - 1968, „Rozbiór dramatyczny przedmiotu” - 1968, „Cybernetyczny Układ Sterujący” - cykl z lat 1969 - 2007,  asamblaże („Łaźnia” 1969 - 2003, „Pralnia” 1969 – 1998), oraz multimedialne działania procesualne w interakcji z publicznością  („Dzień po dniu” 1976 i 1996), „Hand painting” 1978 i 1979, „X – Totalna wizualizacja” video – instalacja - 1978), Szczególne miejsce zajmują niektóre prace częściej przywoływane w publikacjach jak np projekt „Muzeum Archeologiczne – Festung Breslau” (1970) z wystawy Sympozjum Plastycznego Wrocław’70, lub „Przedstawienia Wykładu Formuły X” z lat 1968 – 2003, „Niebieskie jest niebo” (1968), „Pomnik Stu Milionów Ofiar Komunizmu” (1999 – 2005), „Motywy szkockie” (serie rysunkowe z lat 1983 – 89). Od 2007 roku organizuje „Mały Festiwal Makarewicza” (w sezonie 2010 – 2011 jako Edycję Światową), Jest to seria wystaw, pokazów i spotkań, publikujących własne dzieła i opracowania Makarewicza, a także dzieła wielu innych autorów z kraju i z zagranicy.

      Prace prof. Zbigniewa Makarewicza znajdują się w zbiorach Muzeów Narodowych w Warszawie i we Wrocławiu, w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Niepołomicach, Museum Modern Art. w Hunfeld w Niemczech, Centro Cultural w Sao Paolo w Brazylii, oraz są w posiadaniu osób prywatnych.

    Dzieła Z. Makarewicza miały istotne pionierskie znaczenie we współczesnej sztuce polskiej. Krytyka artystyczna odnotowała ekspozycje jego prac jako oryginalne ideowo i formalnie osiągnięcia (np. P. Banaś, M. Hermansdorfer, J. Ludwiński, A. Dzieduszycki, A. Kostołowski, A. Wojciechowski, A. Olszewski, K. Rainczak i in.).  Łącznie o jego pracach ukazało się 19 omówień, w 51 publikacjach odnotowano jego działalność, w tym w 10 książkach o polskiej sztuce współczesnej (m.in. A. Kępińska „Sztuka w Polska – Sztuka Nowa”, Anda Rottenberg „Sztuka w Polsce 1945 – 2005”, biogramy w Encyklopedii Powszechnej PWN i w Encyklopedii Wrocławia.    

      Jako krytyk i teoretyk sztuki opublikował dotychczas w czasopismach, książkach i pismach specjalistycznych ponad 200 artykułów w tym 7 większych opracowań z dziedziny historii i teorii sztuk plastycznych (m.in. Wiadomości, Odra, Sigma, Nadodrze, Tygodnik Powszechny, Nowe Życie, Że, Projekt, Format, Rzeźba Polska, Orońsko, Parergon, Pryzmat,The Medal, Neues Glass). Poczesne miejsce w dorobku wydawniczym kandydata ma rzeźba, a w szczególności rzeźba wrocławska po 1945 roku, której historię i dorobek opisywał w kilku esejach.       

      Oprócz praktyki w wolnym zawodzie artysty plastyka, pracował w latach 1966 – 2008 miejscem pracy były m.in.  Państwowe Ognisko Kultury Plastycznej we Wrocławiu 1967 – 1971 , Państwowe Przedsiębiorstwo Projektowo – Badawcze „Miastoprojekt” we Wrocławiu – projektant; Centrum Badań Artystycznych – Ośrodek Dokumentacji Sztuki we Wrocławiu,  Redakcja dwutygodnika „Nadodrze” – Zielona Góra 1977 – 1979; Związek Polskich Artystów Plastyków, Zarząd Okręgu we Wrocławiu  1978 – 1983  ( kierownik galerii).

     Praca dydaktyczna w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu od 1990 roku obejmuje nauczanie rzeźby najpierw na Wydziale Architektury Wnętrz i wzornictwa (1994 – 200), a następnie na Wydziale  Malarstwa i Rzeźby gdzie prof. Z. Makarewicz od 2001 roku prowadzi dyplomującą pracownię  rzeźby, oraz wykłady z przedmiotów teoretycznych ( podstawy estetyki, wykłady autorskie, konsultacje).             

     Działalność w instytucjach, organizacjach, stowarzyszeniach i towarzystwach datuje się od pierwszych lat po studiach. Od 1966 roku jest członkiem  Związku Polskich Artystów Plastyków, w którym pełnił szereg odpowiedzialnych funkcji we władzach okręgu wrocławskiego i w Zarządzie Głównym (w latach 1989 – 92 był Prezesem ZG ZPAP). Organizował wystawy i plenery rzeźbiarskie, pełnił funkcje kierownika niekomercyjnej  galerii ZPAP we Wrocławiu (1978 – 83), a po reaktywowaniu stowarzyszenia pod jego patronatem wznowił działalność tej galerii w latach 1989 – 1994. W latach 1980 – 1992 reprezentował ZPAP w Komitecie porozumiewawczym Stowarzyszeń Twórczych i Naukowych, pracował w Komisji ds. Cenzury tego Komitetu, brał udział w negocjacjach z władzami PRL i współorganizował Kongres Kultury Polskiej w 1981 roku. W latach 1982 – 89 działał w strukturach zdelegalizowanego stowarzyszenia ZPAP i jako krytyk stale współpracował z Galerią na Ostrowie we Wrocławiu mieszczącą się w podziemiach kościoła św. Marcina. Od 1990 do 2008 był członkiem Rady Programowej Centrum rzeźby Polskiej w Orońsku (2003 – 2005 i  przewodniczącym Rady).

    Popularyzował wiedzę o sztukach plastycznych w licznych publikacjach, prelekcjach, odczytach i w dwóch programach realizowanych we Wrocławskim Ośrodek TVP w latach 1990 – 1992 („Człowiek i przestrzeń” z Michałem Jędrzejewskim i „Nocny Marszand”), w wykładach w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Nauki (2003 – 2005) publikowanych następnie na stronie internetowej festiwalu. Był także członkiem założycielem (2004) i członkiem Rady Artystycznej Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (2004 - 2009). W latach 2007 – 2008 był   członkiem  Zespołu Sterującego w Narodowym Centrum Kultury w Programie Operacyjnym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego  „Znaki Czasu”.

     W latach 2003 – 2006 uczestniczył w pracach Komisji Programowej i  w redagowaniu wydawnictwa „Środowisko akademickie Wrocławia – Twórcy i ich uczniowie 1945 – 2005” zakończonych wydawnictwem i nagrodą Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola (2008) za działalność na rzecz integracji środowiska akademickiego.

          W 1970 r. ożenił się z Barbarą Kozłowską – artystką malarką (zm. w 2008 r.).

        Członkostwa: Związek Polskich Artystów Plastyków, Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Dolnośląskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Towarzystwo im. Św. Brata Alberta.

     Podróże: Austria, Białoruś, Czechy, Francja,  Holandia, Litwa, Malta, Niemcy, Słowacja, Słowenia,  Rosja, Stany Zjednoczone Ameryki Północnej, Węgry, Wielka Brytania, Włochy,

         Zainteresowania: filozofia, historia, polityka.

                                                                    

                                                                    Zbigniew Makarewicz, 2011