Projekt JĘZYK SZTUKI

Projekt „Język Sztuki” jest prowadzony przez nauczycieli języka obcego w uczelni artystycznej, a polega na nauczaniu języków obcych poprzez zagadnienia związane ze sztukami wizualnymi, tworzonymi w ASP we Wrocławiu. Zatem zarówno kwestie promowania i szerzenia wiedzy językowej, jak i przedstawiania i krzewienia wiedzy na temat kultury wizualnej stanowią esencję tego programu. Projekt stanowi w gruncie rzeczy rozległe i wieloletnie badania naukowe nad obszarem językowym związanym ze sztukami plastycznymi i nad przełożeniem zdobytej wiedzy o relacji między językiem angielskim i francuskim (a także niemieckim i hiszpańskim - w trakcie realizacji) a językiem polskim, na narzędzia do nauki języków obcych.

Do intensywnej realizacji projektu „Język Sztuki” przystąpiliśmy tuż po otrzymaniu pierwszego wyróżnienia European Label w 2006 roku, toteż za czas realizacji projektu uznajemy lata 2007-2017, choć jest to proces, który nadal trwa i nie został jeszcze zakończony.

Celem projektu jest opracowanie programu nauczania oraz materiałów dydaktycznych, które umożliwiłyby nauczanie języka obcego na podstawie analizy języka różnorodnych dyscyplin sztuk wizualnych, nauczanych w Akademii Sztuk Pięknych im. E. Gepperta we Wrocławiu. Celem takiego nauczania języków specjalistycznych jest przygotowanie studentów ASP do studiowania i pracy w środowisku posługującym się danym językiem obcym. Program i stworzone materiały, szczególnie opublikowane podręczniki, doskonale nadają się do zastosowaniu w nauczaniu języków obcych różnych grup odbiorców, młodzieży czy dorosłych, co pozwala na osiągnięcie podwójnych efektów: rozwój wiedzy i wrażliwości kulturowej, jak również kompetencji językowych.

Najważniejsze działania zrealizowane w projekcie:

· Opracowanie programu nauczania języka angielskiego w zakresie sztuk plastycznych i projektowych.

· Opracowanie programów nauczania języka francuskiego w zakresie sztuk plastycznych i projektowych.

· Opracowanie programów nauczania języka niemieckiego i hiszpańskiego w zakresie sztuk plastycznych i projektowych (w trakcie realizacji).

· Opublikowanie podręcznika „English for Printmaking”.

· Opublikowanie podręcznika „Design English” (ze wsparciem grantu z FSS).

· Organizowanie egzaminów specjalistycznych i wydawanie dyplomów językowych potwierdzających pozytywne wyniki egzaminów.

· Przyznawanie nagród dla najlepszych studentów (podróż studyjna do Londynu, uczestnictwo w ArtCamp w Pilźnie, nagrody książkowe).

· Prowadzenie programu Buddy – jako metody rozwijania umiejętności językowych.

· Prowadzenie strony internetowej przedstawiającej szeroki zakres realizowanych działań.

Uczestnikami projektu są wszyscy studenci studiów dziennych pierwszego i drugiego roku studiów pierwszego stopnia lub pięcioletnich studiów jednolitych, którzy biorą udział w zajęciach z języka angielskiego i francuskiego. Są to studenci następujących wydziałów:

Wydział Architektury Wnętrz i Wzornictwa (z Katedrą Scenografii)

Wydział Malarstwa i Rzeźby, (z Katedrą Mediacji Sztuki)

Wydział Grafiki i Sztuki Mediów

Wydział Ceramiki i Szkła (wraz z Katedrą Rekonstrukcji i Restauracji Ceramiki i Szkła)

Wiek studentów można określić jako 19+

Zajęcia są również prowadzone na studiach niestacjonarnych licencjackich na kierunku architektura wnętrz (st. wykł. B. Ludwiczak) oraz studiach zaocznych na kierunku Fotografia i Sztuka Mediów (st. wykł. D. Kopacz-Thomaidis oraz wykł. M. Ignaczak).

Program jest także adresowany do pracowników dydaktycznych, którzy uczęszczają na zajęcia z języka angielskiego. Jest on modyfikowany z uwzględnieniem potrzeb językowych i zawodowych ich uczestników. (zajęcia prowadzi st. wykł. D. Kopacz-Thomaidis)

Koordynatorem projektu „Język Sztuki” jest st. wykł. Beata Ludwiczak, kierownik ZJO w ASP we Wrocławiu, odpowiedzialna za nadzorowanie wszystkich prac, oraz przygotowanie programu nauczania języka angielskiego z zakresu architektury wnętrz, wzornictwa i scenografii. Autorka podręcznika Design English;

Pozostali dydaktycy biorący udział w projekcie:

wykł. Maciej Ignaczak odpowiedzialny za opracowanie programu język angielski z zakresu sztuki mediów i mediacji sztuki.

st. wykł. Dorota Kopacz-Thomaidis opracowuje program język angielski w dziedzinach malarstwa, rzeźby, grafiki warsztatowej oraz grafiki projektowej. Współautorka podręcznika English for Printmaking.

st. wykł. Anita Majcher specjalizuje się w zagadnieniach związanych z ceramiką i szkłem oraz restauracją i rekonstrukcją ceramiki i szkła (pracuje nad podręcznikiem). Uczy języka angielskiego.

st. wykł. Małgorzata Mońka uczy specjalistycznego języka francuskiego we wszystkich obszarach sztuki.

lektorki Elżbieta Bochenek-Kowalska (język niemiecki) oraz Agata Sikora-Jańska (język hiszpański) są w trakcie przygotowania programów.

Projekt realizowaliśmy własnymi siłami; za partnerów można uznać niektórych przedstawicieli kadry akademickiej, którzy służyli nam pomocą w objaśnianiu trudnych zagadnień z zakresu sztuk wizualnych.

Pracę nad programem rozpoczęliśmy dziesięć lat temu, i było to wtedy prekursorskie działanie w kierunku nauczania języka specjalistycznego w uczelni wyższej. Zagadnieniem tym zajmowało się niewiele ośrodków w Polsce.

Oceniając innowacyjność programu „Język Sztuki” myślimy jednakże w kategoriach jego przydatności do bieżących zapotrzebowań i wymogów szkolnictwa wyższego. Poniżej w punktach zostały przedstawione główne wartości tego programu:

1. Jakość. Priorytetem było uczenie języków obcych poprzez sztukę na wysokim poziomie merytorycznym w oparciu o oryginalne, akademickie teksty źródłowe. W tworzeniu programu nauczania zrezygnowaliśmy ze stereotypowych i powtarzanych przez trzy etapy edukacji szkolnej tzw. „zagadnień ogólnych”.

2. Spójność programowa. Wypracowaliśmy program dla wszystkich wydziałów uczelni, poczynając od tematyki i słownictwa ogólnoplastycznego, wspólnego dla wszystkich wydziałów, do zagadnień odpowiadającym poszczególnym kierunkom. Stworzyliśmy zestaw jednostek lekcyjnych i bazę językową.

3. Interdyscyplinarność. Połączyliśmy aspekt kształcenia językowego z profilem artystycznym uczelni. Studenci uczą się tego, co jest meritum ich edukacji, poszerzając jednocześnie swoje kompetencje językowe.

4. Umiędzynarodowienie edukacji. Znajomość obcego języka specjalistycznego jest warunkiem swobodnej wymiany wiedzy, doświadczeń i osiągnięć artystycznych pomiędzy uczelniami. Jest podstawą komunikacji akademickiej na poziomie międzynarodowym. Uważamy, że nasz projekt jest częścią nowoczesnego postrzegania idei szkolnictwa wyższego.

5. Weryfikacja wiedzy i system egzaminacyjny. System sprawdzania umiejętności językowych był opisany wcześniej.

6. Działanie na rzecz uczelni. Dzięki zgromadzonej przez nas wiedzy językowej jesteśmy w stanie wspierać wiele przedsięwzięć uczelnianych, jak również służyć pomocą naszym kolegom artystom.

Do zasadniczych efektów kształcenia należy znajomość jezyka specjalistycznego w obrębie  sztuk plastycznych. Studenci posiadają zaawansowaną wiedzę językową dotyczącą opisu procesu warsztatowego i twórczego poszczególnych technik artystycznych z głównym naciskiem na specjalizację odpowiadającą ich kierunkowi studiów. Dysponują bogatym słownictwem, które potrafią  wykorzystać w analizie i interpretacji dzieła artystycznego oraz wyrażeniu swoich myśli i sądów na temat sztuki w formie pisemnnej i ustnej. Potrafią zaprezentować swoje własne prace i osiągnięcia artystyczne, co jest istotne w przeglądach semestralnych i egzaminach. Są przygotowani do uczestnictwa w programach stypendialnych, praktykach zagranicznych i wymianie studentów (Erasmus+).

Ważnym efektem końcowym dwuletniego lektoratu językowego (4 semestry) jest egzamin specjalistyczny; organizowany, w przypadku języka designu od 11 lat, dla pozostałych kierunków od 4 lat.

Studenci przystępują do dwuetapowego egzaminu, pisemnego i ustnego, którego pomyślne ukończenie jest potwierdzone certyfikatem English for Special Purposes opisującym kompetencje językowe studentów w poszczególnych dziedzinach artystycznych. Laureaci tego egzaminu są nagradzani wycieczką do muzeów Londynu, uczestnictwem w International Art Camp w Pilznie oraz obcojęzycznymi publikacjami o sztuce. Ambitni i pracowici studenci  uzyskują te świadectwa nawet w dwóch językach obcych.

Praca nasza nad programem nauczania specjalistycznych języków obcych znalazła oddźwięk w uczelni i była ściśle powiązana z rozwojem programów stypendialnych i wymianą studentów. W opinii studentów program jest dla nich bardzo pomocny w komunikowaniu się na tematy artystyczne i daje im możliwość precyzyjnego nazwania procesów, technik i zagadnień merytorycznych. Środowisko uczelniane i artystyczne staje się coraz bardziej międzynarodowe i umiejętność korzystania z języka obcego, szczególnie branżowego, sprzyja rozwojowi artystycznemu i zawodowemu studentów. Dowodem tego jest fakt, że coraz większa liczba studentów i absolwentów znajduje zatrudnienie w lokalnych muzeach, instytucjach kultury i galeriach.

Należy wspomnieć o programie Buddy, który rozwija praktyczną znajomość języka obcego poprzez zaopiekowanie się studentem z wymiany zagranicznej. Inną korzyścią jest rozwój językowy kadry dydaktycznej uczelni, która uczestniczy w zajęciach lekcyjnych ze specjalistycznego języka angielskiego.

Strona internetowa Zakładu Języków Obcych jest miejscem, gdzie umieszczamy podstawowe teksty specjalistyczne w języku angielskim, francuskim, hiszpańskim i niemieckim, ponadto zostały wydane w naszej jednostce dwie publikacje z dziedziny projektowania Design English autorstwa Beaty Ludwiczak oraz English for Printmaking autorstwa Doroty Kopacz-Thomaidis i Chrisa Nowickiego. Podręczniki te są udostępnione w bibliotece uczelnianej, zostały przekazane innym uczelniom artystycznym w Polsce i za granicą oraz są kupowane (English for Printmaking) przez osoby prywatne lub przekazywane nieodpłatnie (w przypadku Design English).

Rezultaty pracy zespołu ZJO są również wykorzystywane podczas różnych przedsięwzięć oraz inicjatyw akademickich takich jak: Erasmus+, Staff Mobility, Staff Week oraz letnia szkoła ceramiki dla studentów z Korei Południowej, współorganizowana przez pracowników ZJO, Beatę Ludwiczak i Macieja Ignaczaka.

W celu ewaluacji projektu wprowadziliśmy egzaminy językowe dla wszystkich grup studentów. W programie studiów przedmiot "język obcy" nie kończy się egzaminem; organizowane egzaminy specjalistyczne są związane wyłącznie z projektem "Język Sztuki". Egzaminy sprawdzają opanowanie obcego języka specjalistycznego jako efekt dwóch lat kursu w naszym Zakładzie Języków Obcych. Zdają je studenci drugiego roku. Egzaminy mają część pisemną i ustną, a osoby, które uzyskają pozytywny wynik, otrzymują specjalny Dyplom (Certyfikat) językowy, stanowiący potwierdzenie osiągniętych kompetencji.